Tracey Emin: de overgang is een nachtmerrie en seks is over

De opening -afgelopen weekend – van een grote nieuwe tentoonstelling van Tracey Emin (48) was aanleiding tot flink wat interviews. Emin is altijd goed voor opzienbarende uitspraken, maar ditmaal gingen ze allemaal over… de overgang.

De seks is foetsie, zegt ze in BBC’s Hardtalk (klik op de link om het fragment te bekijken): Ik ben een vrouw van bijna 50. Elke vrouw die hiernaar kijkt, weet waar ik het over heb. Ik heb geen seks meer. De seks is foetsie. Het is over, het is een afgesloten onderwerp.

Tracey Emin wil alleen nog maar liefde, staat in een groot interview in de Guardian. De contactadvertentie zou ongeveer zo luiden: Veeleisende kunstenaar, egoïstisch (haar eigen woorden) zoekt een intelligente man met goed gevoel voor humor, waarschijnlijk niet voor seks want ze is in de overgang en heeft de aandrang verloren, maar wel voor pret en gezelligheid.

Emin nadert de 50 en tobt over een eenzame oude dag, en dood. Ik zit in de overgang en dat nu al tijden, zegt ze. Het is een absolute nachtmerrie. Het is afschuwelijk. En ik zie er helemaal niet uit als zo’n type, je leest die overgang niet van me af, het past niet bij mij.
Het werk in de tentoonstelling is vrijwel allemaal nieuw en markeert een vaarwel naar de oude Emin – de wilde meid die altijd dronken was, de seks, het bed, de tent – haar dierlijke lust is verdwenen.

Mensen praten er niet over, maar de overgang maakt dat je je enigszins dood voelt, dus je moet andere dingen gaan gebruiken, je verstand benutten, meer lezen, je moet beter geïnformeerd zijn, nieuwe dingen ondernemen, met nieuwe ideeën komen, naar de sterren kijken, astronomie begrijpen…
Je moet jezelf wakker schudden anders is het één langzame aftakeling. Het is voor vrouwen het begin van het doodgaan. Het is een teken aan de wand.

Het mag duidelijk zijn: Tracey heeft het zwaar. Gek genoeg was ik het al bijna vergeten, dat zwarte gevoel; hoe de overgang als een deprimerende doem alles kan overschaduwen.
Veelzeggend is ook de begeleidende foto waar Tracey met het haar in een knotje in een non-descripte jurk voor haar recente werk staat: ze weet het ff niet meer. Ik krijg de neiging haar toe te willen roepen: Het gaat allemaal weer over, hoor! (En: gooi eerst je haar eens los en doe die omajurk uit!)

Blijkbaar was ik niet de enige die mijn lotgenote wilde toespreken, want journaliste Joanna Moorhead (ook van onze lichting) schreef meteen een vlammend betoog waarin ze even haarfijn uitlegt wat er mis is met Emin (spoiler: álles).

Vrouwen van onze leeftijd willen meer in de kijker staan, we willen erkend en bewonderd worden. We willen niet geruisloos van het toneel verdwijnen, zoals vaak van ons verwacht schijnt te worden. En dan is daar Emin, met haar grote nieuwe show in Margate. Ze is een perfecte ambassadrice voor ons.

Maar wat doet ze? Wel, ze krijgt de kans om positief, stoer en speels te zijn over een netelig onderwerp en ze verprutst het. Volkomen. Want wie gaat nog geloven dat mid-life vrouwen er nog toe doen als Emin, een van de weinige eind-veertigers in de schijnwerpers, verklaart dat het een nachtmerrie is?
De realiteit is dat het voor veel van ons geen nachtmerrie is en niet de wachtruimte voor de dood. Integendeel; het voelt meer als een nieuw begin, een kans om nieuwe wegen in te slaan. (…)

Wat Emin had kunnen doen, had móeten doen: ze had haar gevoelens over de overgang moeten verkennen in haar nieuwe show en een nieuw licht kunnen werpen op dit ingewikkelde onderwerp.

Aldus Joanna Moorhead die je toch een paar flinke moodswings & een kleine depressie zou toewensen, gewoon om eens een nieuw licht te kunnen werpen op dit ingewikkelde onderwerp.